GIMNAZIJA JOVAN JOVANOVIĆ ZMAJ

share on:

Kada govorimo o kulturnim i prosvetnim institucijama u gradu, ističemo jednu od najstarijih u Srbiji, novosadsku gimnaziju „Jovan Jovanović Zmaj“.

Početkom 19. veka, tokom ratovanja i vojevanja za nezavisnost Srbije, jedan čovek je razmišljao  o svojoj zaostavštini srpskom narodu. Naime, novosadski trgovac Sava Vuković je tokom januara 1810. godine, priložio 20.000 forinti, za osnivanje srpske gimnazije u Novom Sadu.

Međutim, priča o obrazovanju u Novom Sadu, započela je mnogo ranije, 1731. godine. Na mestu gde se danas nalazi Gimnazija, nekada se nalazila škola „Petrovaradinska roždenstvena-bogorodična škola latinsko-slovenska“. Škola je nikla na temeljima srpske osnovne škole zasnovane na istom mestu, tokom 1703. godine.

Srpska velika pravoslavna gimnazija osnovana je 27. januara 1810. godine u Novom Sadu, u gradu koji je uživao status slobodnog grada u Austrijskoj monarhiji i koji je predstavljao najznačajniji ekonomski i kulturni centar Srba na prostoru Balkana.

Nakon što je Sava Vuković poklonio određenu sumu novca za osnivanje gimanzije i ostali Novosađani su udelili velike priloge, pod uticajem mitropolita karlovačkog Stefana Stratimirovića i episkopa bačkog Gedeona Petrovića.

Godinu dana kasnije otvoreni su prvi i drugi razred, a tokom 1816., 1817. i treći. Usledilo je otvaranje razreda, svake godine po jedan, da bi gimnazija u periodu od 1819. do 1820. godine imala šest razreda.

Tokom rata, 1948. godine, vrata gimnazije ostala su zatvorena. Naime, zgrada je iste godine izgorela.

Gimnazija je ponovo otvorena tokom 1852. godine, međutim imala je samo 4 niža razreda. U tom stanju je ostala sve do 1865., kada su otvoreni peti i šesti razred, a godinu dana kasnije, sedmi i osmi razred.

Plan rada gimanzije bio je usaglašen sa nastavnim planom državnih gimanzija.

Gimnazija je tokom godina promenila mnogo naziva, da bi od 1990. godine, ponovo ponela ime Gimnazija Jovan Jovanović Zmaj.

 

Zgrada gimnazije u renesansnom stilu, podignuta je 1900. godine, zahvaljujući sredstvima Miloša Bajića i drugih dobrotvora, u porti sabornog hrama Svetog velikomučenika Georgija, po projektu arhitekte Vladimira Nikolića.

Novosadska gimnazija imala je velike zasluge za održanje i širenje srpske nacionalne ideje. Važno je napomenuti da su mnogi znameniti Srbi prošli kroz učionice ove škole.

Značaj škole postao je veći u periodu kada se Matica srpska preselila u Novi Sad, odnosno u vreme kada je grad Novi Sad poneo naziv „Srpska Atina“.

Autor: explorenovisad.rs